← All articles

Sərbəst dövriyyə üçün buraxılış gömrük proseduru nədir?

28 Jun 2026
Sərbəst dövriyyə üçün buraxılış gömrük proseduru nədir?

Xaricdən Azərbaycana gətirilən malların ölkə daxilində satılması, istifadəsi və ya istehlaka yönləndirilməsi üçün onların gömrük qanunvericiliyinə uyğun şəkildə rəsmiləşdirilməsi vacibdir. Bu məqsədlə tətbiq olunan ən geniş yayılmış gömrük prosedurlarından biri "Sərbəst dövriyyə üçün buraxılış" prosedurudur. Bu prosedur tamamlandıqdan sonra mallar Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisində qanuni şəkildə dövriyyəyə daxil olur və sahibkarlar həmin məhsulları sərbəst şəkildə satışa çıxara, istifadə edə və ya istehlak məqsədilə bazara təqdim edə bilirlər.

İdxal əməliyyatlarının düzgün aparılması yalnız qanunvericiliyə riayət etmək baxımından deyil, həm də əlavə xərclərin, gecikmələrin və hüquqi risklərin qarşısını almaq üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

Sərbəst dövriyyə üçün buraxılış nə deməkdir?

Sərbəst dövriyyə üçün buraxılış gömrük proseduru idxal olunan malların bütün gömrük tələblərinə cavab verdikdən sonra daxili bazarda sərbəst istifadə olunmasına imkan yaradan hüquqi prosedurdur. Bu mərhələdə gömrük orqanı malların sənədlərini yoxlayır, gömrük ödənişlərini hesablayır və qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluğunu qiymətləndirir.

Prosedur uğurla başa çatdıqdan sonra mallar artıq xarici mal statusunu itirir və Azərbaycan bazarında qanuni şəkildə dövriyyəyə buraxılır.

Bu prosedur hansı hallarda tətbiq olunur?

Sərbəst dövriyyə üçün buraxılış proseduru aşağıdakı hallarda tətbiq edilir:

  • Xaricdən gətirilən məhsulların Azərbaycanda satışı zamanı;
  • İdxal olunan avadanlıq və texnikanın müəssisələrdə istifadəsi üçün;
  • Xammal və istehlak mallarının daxili bazara çıxarılması zamanı;
  • Pərakəndə və topdansatış məqsədilə idxal edilən məhsullar üçün;
  • İstehsalat müəssisələrinin istifadə edəcəyi materialların ölkəyə gətirilməsi zamanı.

Bu prosedur Azərbaycanın xarici ticarət əməliyyatlarında ən çox istifadə olunan gömrük rejimlərindən biridir.

Gömrük borcunun ödənilməsi üçün möhlət imkanı

Gömrük qanunvericiliyinə əsasən müəyyən hallarda idxalçılar üçün gömrük borcunun ödənilməsi ilə bağlı güzəştlər tətbiq oluna bilər. Belə ki, qanunvericilikdə nəzərdə tutulan şərtlər yerinə yetirildikdə gömrük ödənişlərinin həyata keçirilməsi üçün 14 gündən 60 günədək möhlət verilməsi mümkündür.

Bu imkan xüsusilə iri həcmli idxal həyata keçirən şirkətlər üçün maliyyə axınının daha səmərəli idarə olunmasına kömək edir. Lakin möhlətin tətbiqi müəyyən hüquqi şərtlərdən və gömrük orqanının qərarından asılıdır.

Sənədlərin düzgün hazırlanmasının əhəmiyyəti

Gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı təqdim olunan sənədlərin düzgün hazırlanması prosesin ən vacib mərhələlərindən biridir. Sənədlərdə hər hansı uyğunsuzluq və ya yanlış məlumat malların gömrükdə saxlanılmasına, əlavə yoxlamalara və maliyyə itkilərinə səbəb ola bilər.

Adətən aşağıdakı sənədlər tələb olunur:

  • Kommersiya hesab-fakturası (Invoice);
  • Qablaşdırma siyahısı (Packing List);
  • Daşıma sənədləri;
  • Mənşə sertifikatı (zəruri hallarda);
  • Uyğunluq və ya digər icazə sənədləri (tələb olunduqda);
  • Gömrük bəyannaməsi və digər müşayiətedici sənədlər.

Sənədlərin düzgün hazırlanması gömrük rəsmiləşdirilməsinin daha sürətli tamamlanmasına və əlavə risklərin minimuma endirilməsinə imkan yaradır.

Peşəkar gömrük brokeri ilə işləməyin üstünlükləri

Gömrük prosedurları müxtəlif hüquqi və texniki tələbləri əhatə etdiyindən peşəkar gömrük brokeri ilə əməkdaşlıq etmək sahibkarlar üçün ciddi üstünlüklər yaradır.

  • Gömrük sənədlərinin düzgün hazırlanması;
  • Rəsmiləşdirmə prosesinin sürətləndirilməsi;
  • Gömrük qanunvericiliyinə tam uyğunluğun təmin olunması;
  • Əlavə cərimə və gecikmə risklərinin azaldılması;
  • İdxal prosesinin təhlükəsiz və effektiv idarə edilməsi.

Peşəkar dəstək sayəsində sahibkarlar əsas biznes fəaliyyətlərinə fokuslana, gömrük prosedurlarını isə təcrübəli mütəxəssislərə həvalə edə bilirlər.

Broker Group ilə etibarlı gömrük rəsmiləşdirilməsi

Broker Group olaraq idxal və ixrac əməliyyatlarının peşəkar şəkildə idarə olunması, gömrük rəsmiləşdirilməsi, sərbəst dövriyyə üçün buraxılış proseduru, gömrük sənədlərinin hazırlanması və gömrük məsləhət xidmətləri təqdim edirik.

Məqsədimiz müştərilərimizin mallarının gömrük prosedurlarını qanunvericiliyə tam uyğun, operativ və təhlükəsiz şəkildə tamamlamasına dəstək olmaqdır. Əgər siz də sərbəst dövriyyə üçün buraxılış, gömrük rəsmiləşdirilməsi, idxal prosedurlarıgömrük brokeri xidmətləri sahəsində etibarlı tərəfdaş axtarırsınızsa, Broker Group peşəkar komandası hər zaman xidmətinizdədir.

Language: AZ RU EN